Home / مدنية / ادم الیهیسّلام-تریخ

ادم الیهیسّلام-تریخ

برینچ انسان و برینچ پیغمبر بولمیش آتمیز آدم الیهیسّلامنینگ یرتیلیشلر قصّس بقره سورسیده قوییدگیچه بیان ایتیلد: «ایسله، وقتیک رابّینگ فرشتلرگه: «می‌ن ار یوزیده خلیفه قیلماقچیمن»، دید. الر: «انده فساد قیلدیگن، قان توکدیگن کیمسن قیلماقچیمیسن؟ و حالبوک، بز سینگه تسبیه، حمد ایتیب و سین الغلب توریبمیز»، دیدلر. و: «می‌ن، سیز بلمگنّ بلمن»، دید (30-آیت).

وشب و آیتدن الله تعالی آدمن اوزینینگ ار یوزیدگ اورینباسر-خلیفس بولیشین اراده ایتگن معلوم بولیپت. دیمک، انسانگه الکن ایشانچ بلدیریلگن، و الغ اللهنینگ خلیفس بولیشدیک عالیی مقامگه لاییق کوریلگن. بنده‌ای مرحمتنینگ اوزیگه یرشه بویوک مسئولیت هم بار. انسان شون انگلگن حالده، ان خلیفه قیلیب قویگن زاتنینگ تاپشیریقلرین بجرماغ، یرتگن ذات مناسب کورگن عالیی مقامگه داغ توشیرمسلیکّه حرکت قیلماغ کیرک.
فریشتلرنینگ:
«انده فساد قیلدیگن، قان توکدیگن کیمسن قیلماقچیمیسن؟» دیگن گپلریدن الر اوزلریگگینه معلوم یول بلن انسان ار یوزیده فساد، بزغونچیلیک قیلیش و قان توکیشین بلیشگن، این چاغده، الر فرشتلیک طبیعت بلن، اوزلر ایتیب تورگن تسبیه و همدلرن و قیلیب تورگن الغلشلرن اشب و مهلوقاتلرنینگ یرتیلیش مقصد، دیب بلیشگن معلوم بولماقده.
مّا اللهنینگ علم باشقه، فرشتلر بن بلمیدلر.
«می‌ن، سیز بلمگنّ بلمن»، دید الله تعالی.
یعن، آدملردن بعزیلرینینگ بزغونچیلیک قیلیش یاک قان توکیش ار یوزیده خلیفه یرتیش ارادسیگه طوسیق بوله آلمید.
شونینگدیک، فرشتلرنینگ تسبیه و حمد ایتیب، اللهن همیشه الغلب توریشلر هم الردن باشقه موجودادن یرتیشدن توسه آلمید.
شونینگ اچون هم الله تعالی فرشتلرنینگ اعتراضلریگه قرمه‌ای،
«انسانّ ساپالگه اوخشش قُریگن لایدن یرتد». (راهمن سورس 14 آیت)
ب و آیتده «انسانّ» دیگنده آدم آته نظرده توتیلیپت. «قُریگن لایی» دیب ترجیمه قیلگن عبارمیز آیتده «سالسال» دیب کیلگن. سالسال دیب لاینینگ قاتیب، چیرتسه آواز چقردیگن بولیب قالگن حالیگه ایتیلد.
وشب و آیتده ذکر قیلینگن حالت الله تعالی آدمن یرتیشینینگ تورل باسقیچلریدن بریدیر. توپراقدن لایی قیلینیب، ان آدم شکلیگه کیلتیریب، سونگره روح کریتیلگن.
قورعان تأکیدلشیچه انسانّ یوقدن بار قیلگن ذات ان توپراقدن یرتگن اللهدیر. حاضرگ زمان علم هم بن تصدیقلماقده. علمیی تجربلردن اثباتلنیشچه، توپراقده قنده‌ای مادّلر بولسه، انسان جسمیده هم اوشه مادّلر بار ایکن. توپراقده کربن، کیسلاراد، فسفر، گوگورت، ازات، کلسیی، کلر، تیمیر، مس، یود، المین کب ییگیرمه خیل مادّه بار بولسه، خودّ ش و مادّلر انسان جسمیده هم بار. توپراقدن بارلیقنینگ اینگ الکن معجزلردن بر بولگن انسانّ، انینگ فکر، روح، حس-تویغولر، عصبلر و حاضرگچه انسانّینگ اوز هم توشونیب اتمگن اجاییباتلر بلن کیم یرته آلد؟ ب و اشن فقط راهمن صفتیگه ایگه بولگن قدرتل اللهگینه قیلیش ممکن.

ادمگه الغ مرتبه بیریلیشی

هه، راهمن صفتل الله تعالی توپراقدن انسان یرتدی
«و و ذات آدمگه اسملرنینگ برچسین اورگتد، سونگره الرن فرشتلرگه روبرو قیلد. کییین: «اگر راستگویلردن بولسنگیز، انویلرنینگ اسملرین می‌نگه ایتیب بیرینگ»، دید». (بقره سورس 31 آیت)
لّاه تعالی آدمن اوزینینگ ار یوزیدگ خلیفس قیلیاتگن پیتده انگه الغ بر سیرن بیرگنلیگ اشب و آیتدن بلینیب توریبد. و هم بولسه، اسملرنینگ برچسین اورگتیشیدیر. یعن، انسان اوزین اورب تورگن برچه اشیالرنینگ بیلگیس صفتیده اسمن، معنان اشلتد. حس قیلیندیگن، جسمگه ایگه بولگن نرسلرن فهملش اچون نطقیی رمزلرن اشلتیش قدرت انسان حیاتیده اینگ الغ قدرتلردن بر حسابلند.
کس حالده، براوگه تاغن توشونتیرماقچ بولسنگ، ان تاغنینگ آلدیگه عالیب باریب، ایلنتیریب کورستیشدن اوزگه چاره بولمسد. اگر الله تعالی انسانگه اشب و قابلیّتن بیرمگنیده، ار یوزیده حیاتن تصوّر قیلیش قییین بولر اید.
ریوایتلرده کیلیشیچه، بنینگ اسم آت، بنیس تویه، منو قویاش، ب و ایسه یولدوز، دیب حتّی کیچکینه نرسلرگچه اورگتیلگن. یعن، آدمنینگ ار یوزیده خلیفه بولیشینینگ اساسیی سببلردن بر-علم عالیشگه استعدادینینگ بارلیگیدیر. حاضرده انسان علم اله بارلیقنینگ سیرلرین کشف ایتیاتگن هم اوشنده بیریلگن قابلیت نتیجسیدیر.
لّاه تعالی آدمگه اسملرنینگ برچسین اورگتگندن کییین الرن فرشتلرگه روبرو قیلد و، ار یوزیده فساد قیلوچ و قان توکوچ کیمسن یرتسنم، دیگن دعوالرینگ راست بولسه، اشب و نرسلرن اسملرین می‌نگه ایتیب بیرینگلر، دید. فرشتلر و نرسلرگه اسم قوییشدن عاجز قالدلر و اوز عاجزلیکلرین تن عالیب:
«الر: «ایی پاک پروردگار! بزده سین بلدیرگندن باشقه علم یوق. البتّه، سینینگ اوزینگ بلوچیسن و حکمتل زاتسن»، دیدلر». (بقره سورس 32 آیت)
فریشتلر ب و ارده یوکسک آداب مثالین کورستدلر. بلمگن نرسلرین سوزسیز، بلمیمیز، دیب ایتدلر. بلمگن نرسسین تن عالیب، وقتیده بلمیمن دییش هم کتّه آداب، هم کتّه علم حسابلند.
شونده الله تعالی اوزینینگ ار یوزیدگ خلیفس-آدمنینگ فضلین اظهار قیلیش اچون:
«ایی آدم، بولرگه و نرسلرنینگ اسملرین ایتیب بیر»، دید. الرگه اوشه نرسلرنینگ اسملرین ایتیب بیرگن چاغیده، «می‌ن سیزلرگه آسمانلر و ارنینگ غیبین بلمن و سیزلر بیرکیتمگن و بیرکیتگن نرسلرن هم بلمن دیمبمیدیم»، دید». (بقره سورس 33 آیت)
ش و بلن آدمنینگ فرشتلردن استونلیک طرف نمایان بولد. و هم بولسه، علم-معرفت. انسان ار یوزیده فساد قیلیش، قان توکیش هم ممکن، نعمت الهیی بولمیش علمن اوز اورنیده اشلتیب، فرشتلردن استون بولیش هم ممکن.

ادمگه سجده قیلیش حقیدگ فرمان

وشب و موقفده خصوصاً آدمنینگ فضل فرشتلر کوز آلدیده نمایان بولگندن کییین الله تعالی فرشتلرگه قوییدگ فرمانّ بیرد:
«ایسله، فرشتلرگه: «آدمگه سجده قیلینگلر!» دیگنیمیزن. بس، سجده قیلدلر، مگر ابلیس باش تارتد، متکبرلیک قیلد و کافرلردن بولد». (بقره 34 آیت)
فریشتلرگه سجده قیلیشن بویوریب، الله آدمگه الکن مرتبه عطا ایتد. امّا ب و سجده عبادت اچون ایمس، بلکه آدمن-اللهنینگ الغ اجادین تبریکلش معناسیده اید.
فریشتلر درحال سجده قیلدلر، چون که الرنینگ فطرتیده اللهنینگ امریگه عصیان قیلیش خصوصیت یوق. فقط ابلیس سجده قیلمد. اشب و عباردن کیلیب چقیب، بعزیلر: «ابلیس اسلیده فرشتلردن اید، امّا امرگه اطاعت ایتمه‌ای، آدمگه سجده قیلمگن اچون الرنینگ سفیدن چقریلگن»، دیییشد. اسلیده انده‌ای ایمس. ابلیس اصل جندن بولگن، ب و حقده آیت بار. قالویرسه، قرآن کریم آیتیده ایتیلگنیدیک، فرشتلرده اللهنینگ امریگه عصیان قیلیش طبیعت یوق. شوندن، الله تعالی فرشتلرن آدمگه سجده قیلیشگه بویورگن پیتده ابلیس هم اوشه جایده حاضر بولگن، دیب خلاصه قیلسه بولد.
هه، الله تعالی آدمگه سجده قیلیشگه امر قیلگنده:
«بس، فرشتلر برچلر جملنیب، سجده قیلدلر».
ب و سجده عبادت سجدس ایمس، بلکه تبریکدیر.
«مگر ابلیسگینه متکبرلیک قیلد و کافرلردن بولد.
لّاهنینگ امریگه بویسونیب، آدمگه سجده قیلمد. و متکبرلیک قیلیب، اوزین یوقار توتد. شونینگ اچون کافرلردن بولد. اللهنینگ امریدن باش تارتیب، سجده قیلمگنلر کافر بولدلر.

یبلیس گناهین اعتراف قیلمدی

لّاه تعالی همّه نرسن دقیق جایلریگچه بلگوچ زاتدیر. و ذات ابلیسنینگ آدمگه نیمه اچون سجده قیلمگنین بلیب تورسه هم انینگ دلیدگین تیلیگه چقریش اچون سورد.
«و ذات: «ایی ابلیس، اوز قولیم بلن یرتگن نرسگه سجده قیلیشینگدن سین نیمه من قیلد؟! متکبرلیک قیلدینگم؟! یاک عالیی درجلیلردن بولدینگم؟!» دید».
لّاه تعالی بطون بارلیقن یرتگن ذات. لیکن اوز یرتگن مخلوقاتلر اچیده آدمگه علی‌حده اهتمام بیرگنین دائما ایسلتیب تورد. اوّل روحیدن پُفلگنین ایتگن اید، ایند اوز قول بلن یرتگنین ایسلتماقده. دیمک، آدمگه سجده قیلیشگه بویوریش ان علی‌حده الهیی اهتمامگه سزاوار بلیش ایکن. شونینگ اچون اوشه امرگه بویسونمگن ابلیسگه تهدید قیلیب، الله تعالی:
«ایی ابلیس، اوز قولیم بلن یرتگن نرسگه سجده قیلیشینگدن سین نیمه من قیلد؟!» دیب سورماقده.
قن ایتچ! نیمه اچون آدمگه سجده قیلمدینگ؟! نیمه؟!
«متکبرلیک قیلدینگم؟! یاک عالیی درجلیلردن بولدینگم؟!» دید».
مین اوز قولیم بلن یرتگن جانگه-آدمگه سجده قیلمگنینگن سبب نیمه؟ متکبرلیک قیلدینگم؟! کبر و هواگه بیریلدینگم؟ ایت-چه، باعث نه؟! یاک عالیی درجلیلردن بولیب، بویسونمیدیگن بولیب قالدینگم؟!
وّل ایتیلگنیدیک، الله تعالی نیمه اچون ابلیسنینگ آدمگه سجده قیلمگنین جده یخش بلر اید. امّا ابلیسگه ایبین اوز تیل بلن اعتراف قیلدیریش اچون ب و سؤالن بیرد. نتیجده ابلیسنینگ دلیدگ مرض تیلیگه چقد.
«و: «می‌ن اندن یخشیمن. می‌ن آلاودن یرتگنسن. ان لایدن یرتگنسن»، دید».
ب و جوابدن آدمگه الله تعالی تامانیدن بیریلگن مرتبگه ابلیس حسد قیلیب، کفرگه کیتگن بلیند.
«می‌ن اندن یخشیمن».
همّه بلانینگ باش «می‌ن، می‌ن»، دیییشلیکده.
یبلیس، می‌ن آدمدن یخشیمن، نیمه اچون اوزیمدن پست مخلوقّه سجده قیلیشیم کیرک ایکن، دیب باش تارتد.
«می‌ن آلاودن یرتگنسن».
ولمالریمیز ابلیسنینگ ش و جوابیگه تینیب، انینگ جنلر طایفسیدن ایکنین ایتدلر. ابلیس فرشتلردن اید، دیگن گپلرن رد قیلدلر. ابلیس فرشتلردن بولمسه هم، الله تعالی فرشتلرن آدمگه سجده قیلیشگه امر ایتگنیده، و هم اوشه ارده بار اید. و هم امرگه داخل بولگن اید. بدبخت ابلیس اوزینینگ آلاودن یرتیلگنین افضل بلد. شونینگ اچون لایدن یرتیلگن آدمگه سجده قیلمسلیکن، اللهنینگ امریگه بویسونیشدن باش تارتیشن روا کورد.
«ان لایدن یرتگنسن»، دید».
لعنت ابلیس کیم نیمدن یرتیلگن ایمس، بلکه اللهنینگ روح بلن روحلنگن مهم ایکنین تن آلگیس کیلمد. شونده:
«و ذات: «سین اندن چق! بس، البتّه، سین قوویلگنسن.
وه، البتّه، سینگه جزا کنیگچه می‌نینگ لعنتیم بولگه‌ای»، دید».
لّاه تعالی، ایی ابلیس، سین ایند جنّتدن چق! بس، ایند سین، البتّه، لعنتلنگن-رحمتیمدن قوویلگنسن! و، البتّه، سینگه قیامت کنیگچه می‌نینگ لعنتیم بردوام بولگه‌ای، دید.
«و: «ایی رابّیم، می‌نگه الر قیته تیریلتیریلجک کنگچه مهلت بیرگین!» دید».
یبلیس الله تعالاگه یالباریب، آدملر قیته تیریلتیریلدیگن قیامت کنیگچه ب و دنیاده توریشگه مهلت سورد. الله تعالانینگ اوزیگه معلوم حکمت یوزسیدن ابلیسگه اوشه کنگچه مهلت بیریشگه و زاتنینگ ارادس کیتد.
«و ذات: «سین مهلت بیریلگنلردنسن،
«معلوم وقت کنیگچه»، دید».
ای ابلیس، سین کیلیش وقت معلوم قیامت کنیگچه مهلت بیریلگنلر قطاریدسن.
«و: «سینینگ عزّتینگ اله قسمک، می‌ن الرنینگ برچسین اغوا قیلمن.
مگر الردن تنلنگن بندلرینگگینه (اغواگه اچمس)»، دید».
یبلیس الله تعالانینگ عزّت اله قسم اچیب، آدم باللرین قیامت کنیگچه اغوا قیلیشن قصد ایتد. ش و بلن برگه، اللهگه اخلاص قیلگن، الله تعالی تنلب آلگن بندلرگه اغواس تأثیر قیلمسلیگین هم ایتیب قوید. انسانّ شیتانّینگ اغواسیدن سقلاوچ قلقان انینگ اللهگه اخلاص بلن عبادت قیلیشیدیر. اللهگه اخلاص بلن عبادت قیلمگنلر ایسه، ابلیسنینگ اغواسیگه اچرش تورگن گپ. ابلیسنینگ اغواسیگه اچگنلرنینگ عاقبتین ابلیسنینگ اوزیگه اوشه پیتدیاق اعلان قیلیب قویگن.
«و ذات: «حق شولک، ذاتاً می‌ن فقط حقن ایتورمن.
لبتّه، می‌ن جهنّمن سین و الردن سینگه ایرگشگنلر بلن جملب طولدیرورمن»، دید». (ساد سورس 73-85 آیت)
لّاه تعالی حقیقتن آچیق-آیدین ایتیب قوید. ایی ابلیس، سین آدملرن اغوا قیلویر، الردن خواهلگنلر سینگه ایرگشویرسینلر. امّا سین هم بلیب قویی، الر هم بلیب قویسینلرک، می‌ن، البتّه، سین هم، سینگه ایرگشگنلرن هم جهنّمگه تیقیب، ان سیزلر بلن طولدیرمن، دید و ابلیسن جنّتدن قوویب چقرد.
یبلیس بلن انسان آرسیده دشمنلیک شوندن باشلند. ب و دشمنلیک، یخشیلیک وکیل اله یامانلیک وکیلینینگ کورشیگه ایلند.

ادم زوج اله جنّتد

کییین الله تعالی آدمنینگ قاوورغسیدن انینگ جفت هوان یرتد.
«و: «ایی آدم، سین اوز جفتینگ اله جنّتده مسکن تاپ. انده نیمن خواهلسلرینگیز، انگلر، آش بولسین و منه ب و درختگه یقین کیلمنگلر، بس، و حالده ظالملردن بولسیزلر»، دیدیک». (بقره سورس 35 آیت)
لّاه سبحانه و و تعالی آدمگه ینه بر بار الغ مرحمت قیلد: جفت هوا بلن انگه جنّتدن جایی عطا ایتد و و ارده فراغتده یششین تأمینلد.
«منه ب و درختگه یقین کیلمنگلر»، دیگنیدن، الرگه همّه نرسدن تناول قیلیشگه رخصت بولگن-و، فقطگینه بتّه درختدن تناول قیلیشگه رخصت بولمگن معلوم بولد. ب و-انسان حیاتیده من قیلینگن نرسلر نمونسیدیر. الله تعالانینگ انسانگه بعز نرسلرن من قیلیش-ارادن مستحکملش اچوندیر. اگر من قیلیش بولمسه، انسان بلن هیوانّینگ آرسیده فرق قالمید. انسان اوزیگه جان، عقل، علم بیرگن اللهگه عهد و پیمان قیلگن، اوشه عهد و پیمانگه وفا قیلیش اچون انگه صبر-متانت، اراده کیرک، ب و نرسلر ایسه، من قیلیش بلن حاصل بولد. صبر-متانتل، ارادل کیشیلر الله من قیلگن نرسلردن اوزلرین سقلب توردلر. هوای و نفسیگه بنده بولگنلرنینگ ایسه، هیواندن فرق یوق. الر من قیلینگن نرسدن اوزلرین تیییب توره آلمیدلر.
لّاه تعالی جنّتدگ همّه می‌ولرگه رخصت بیریب، فقط بتّگینه درخت می‌وسین من قیلگنیدیک، ب و دنیاده همّه نرسگه رخصت بیریب، فقط سناقل نرسلرن-انسانّینگ اوزیگه ضررل نرسلرن من قیلگن.
من قیلینگن درخت قیس درخت ایکنلیگ حقیده ازوندن-ازاق تارتیشیشلر بولگن. هر کیم اوز بلگن درختنینگ نامین ایتگن و اشب و گپن تصدیقلش اچون دلیل و حجّتلر کیلتیرد. امّا توغریسین ایتگنده، براوگه اوشه درختنینگ اسمین بلیش بلن فایده یاک بلمسلیک بلن ضرر اتمید. اگر ان بلیش ضرور بولسه، الله قرآنده یاک پیغمبریمیز حدیثلریده ایتگن بولور اید.
لّاه تعالی آیتنینگ آخریده،
«و منه ب و درختگه یقین کیلمنگلر، بس، و حالده ظالملردن بولسیزلر»، دیدیک»، دیماقده.
شوندن کوریندیک، شریعتنینگ امریدن چقیشلیک ظلم ایکن. ظلم ایسه، کتّه گناه. کیم اللهنینگ ایتگنیده یورمسه، و کیمسه ظالملردندیر.

شیتان وسوسسی

شیتان اَنه اوشه ظالملرنینگ برینچیس و اینگ کتّسیدیر. و اوزیگه ظلم قیلگن اتمه‌ای، اوزینینگ الله تعالانینگ امریدن چققن اتمه‌ای آدم بلن هوان هم الله تعالانینگ امریدن چقیشگه چارله‌ای باشلد.
«بس، شیتان اکّاولرینینگ بیرکیتیلگن اورتلرین آچیش اچون الرن وسوسه قیلد و: «رابّینگیز سیزن اشب و درختدن فقط اکّاوینگیز فرشته بولمسلیگینگیز یاک ابدیی قالمسلیگینگیز اچونگینه من قیلد»، دید». (اعراف سورس 20 آیت)
شیتان، اساساً، انسانّ شرمنده قیلیش، انینگ ایبین-اورتین آچیش اچون جدّ و جهد ایتد. امّا نیتین یشیریب، انسانّینگ ضعیف تامانیدن هجوم قیلد، اندگ شهوت و هوس آلاوین النگلتد. ب و حقیقتن اشب و آیت کریمه اثباتلید.
«بس، شیتان اکّاولرینینگ بیرکیتیلگن اورتلرین آچیش اچون الرن وسوسه قیلد».
بورون الرنینگ اورتلر یاپیغلیک حالده اید. امّا، کییین کیلدیگن آیتلرنینگ بریده گواهلیک بیریلیشیچه، آدم و هوا شیتان قوتقوسیگه اچگنلریدن سونگ، الرنینگ اورتلر آچیلیب قالد. البتّه، ب و ارده حسیی اورتلر نظرده توتیلگن. امّا آدم ذریاتیدن کیم شیتان وسوسسیگه اچسه، انینگ معنویی ایبلر هم آچیلد.
شیتان لعین آدم بلن هوانینگ اینگ نازیک جایلریدن توتد:
«رابّینگیز سیزن اشب و درختدن فقط اکّاوینگیز فرشته بولمسلیگینگیز یاک ابدیی قالمسلیگینگیز اچونگینه من قیلد»، دید».
ادم دائما قدرتل، خواهلگن اشین ادّلیدیگن، باشقه نرسلر تأثیریگه بیریلمیدیگن بولیشن استید. معلومک، فرشتلرده اشب و خصوصیتلر موجود. شونینگ اچون هم شیتان آدمن وسوسه قیلیشده اشب و ضعیف تامانیدن کیلد. اگر اشب و درختدن تناول ایتسنگیز، فرشته بولسیز، ش و بایسدن الله سیزلرن ب و درخت می‌وسین اییشدن من ایتماقده، دید.
شونینگدیک، آدم اوز ایریشگن عالیی مقامده ابدول ابد قالیشن، تعبیر جایز بولسه، دنیانینگ یکّه-یالغیز استون بولیشن دائما آرزو قیلیب کیلگن. شیتان انینگ ب و ضعیف جهتلرین یخش بلد. ش و سببل آدمگه، جنّتده ابدیی قالمسلیگینگیز اچون رابّینگیز سیزن اشب و درختدن تناول ایتیشن من قیلد، دیب قوتق و سالد. و اوز وسوسسین حقیقت صورتیده کورستیش اچون:
«الرگه: «البتّه، می‌ن سیزلرگه نصیحت قیلوچیلردنمن»، دیب قسم اچد». (اعراف سورس 21 آیت)
یعن، شیتان اوزینینگ اغوا و قوتقوسین اللهنینگ نام بلن ثابت ایتد. الله تعالانینگ نام اله قسم اچیب اوز اغواسین نصیحت، دیب اتد.

ادم وسوسگه اچدی

شیتان اوزینینگ اشب و اغواس اله:
«بس، الرن الداف اله پست (حالت) گه توشیرد. اکّاولر درختدن تتیب کوریشگنده، اورتلر اوزلریگه کورینیب قالد و اوزلریگه جنّت برگلریدن طوسیق توقیی باشلدلر. شونده رابّیلر الرگه ندا قیلیب: «سیزلرن اَنه اوشه درختدن قیترگن ایمسمیدیم و، البتّه، شیتان اکّاوینگیزگه آچیق-آیدین دشمندیر، دیمگنمیدیم؟!» دید». (اعراف سورس 22 آیت)
شیتان مقصدیگه اتد. نشانگه بی‌خطا عورد. آدم عطا و ماما هوان الدب، اوز یولیگه سالد و نهایت الرن گناهکار قیلیب، مرتبسین پستلتد. تا اوشه دمگچه الرنینگ اورتلر بیرک یرتیلگن اچون کورینمس اید. شیتانینگ اغواسیگه اچیب،
«اکّاولر درختدن تتیب کوریشگنده، اورتلر اوزلریگه کورینیب قالد».
ب و الرنینگ گناهکارلیک و ایبدارلیک بیلگیس بولد. الرنینگ نگاه بر-براولرینینگ اورتیگه توشد. بن سیزیشلر بلن درحال:
«اوزلریگه جنّت برگلریدن طوسیق توقیی باشلدلر».
یعن، الر برگلرن بر-بریگه الب، اورتلرین توسدلر. اَنه شونده‌ای هجالتل و شرمندل حالده تورگنلریده:
«رابّیلر الرگه ندا قیلیب: «سیزلرن اَنه اوشه درختدن قیترگن ایمسمیدیم و، البتّه، شیتان اکّاوینگیزگه آچیق-آیدین دشمندیر، دیمگنمیدیم؟!» دید».
یعن، الله تعالی آدم و هواگه تقیقلنگن اشن قیلیب، گناهار بولگنلرین بلدیریب، عتاب ایتد. برون ابلیس الیهیلعنگه هم امرین بجرمگنین ایسلتیب، عتاب قیلگن اید.

توبه قیلیندی

مّا آدم بلن هوا اوزلرین ابلیس الیه لعنه کب توتمدلر، اکّاولر درحال گناهلریگه اقرار بولدلر و:
«اکّاولر: «ایی رابّیمیز، بز اوزیمیزگه ظلم قیلدیک. اگر سین بزن مغفرت قیلمسنگ و بزگه رحم قیلمسنگ، البتّه، زیان کورگنلردن بولمیز»، دیدلر. (اعراف سورس 23 آیت)
ولر، ابلیس الیه لعنه کب، گناه قیلیب قوییب، ینه تکبّرلیک بلن بهانه اختریب، اوزلرین آقلش و دعوا قیلیشگه زور بیرمدلر. بلکه نجات یولین اختیار قیلدلر. درحال ایبلرین بویینلریگه عالیب، گناهلریگه اقرار بولدلر. اوزلرین خار و حقیر توتدلر. اللهنینگ اوز گناهلرین کیچمسه، الرگه رحم قیلمسه، احواللر چتاق بولیشین آچیق-آیدین ایتدلر. اسلیده، انسانّینگ نجات تاپیشیگه عامل بولگن حادثنینگ اوز ش و. چون که شیتان الیه لعنه هم، انسان هم دست‌اوّل ختاگه یول قویدلر. امّا عاقبت نتیجه اکّ خیل بولیب چقد. شیتان لعنتگه گرفتار بولد. انسان رحمتگه ایریشد. الرنینگ ب و مرتبلریگه گناهدن کییینگ حالتلر سبب بولد. گناهکار شیتان کییین هم کبر و هوان ترک ایتمد. گناهیگه اقرار بولیب، توبه قیلمد. باز استیگه، اوز قیلمیشین توغر دیب دعوا قیلد. آدم ایسه، درحال توبه قیلد و الله تعالادن مدد استد. شونده‌ای قیلیب، هر اکّاوینینگ هم حقیقیی طبیعت یوزگه چقد. خصوصیتلر نمایان بولد.

جنّتدن توشیشگه امر

شوندن سونگ الله تعالی آدم، هوا و ابلیسگه خطاب قیلیب:
«و ذات: «بر-برینگیزگه دشمن بولگن حالینگیزده توشینگلر. سیزلرگه ار یوزیده قرارگاه بار و معلوم وقتگچه فایدلنیش بار»، دید.
و ذات: «انده حیات کیچیرسیزلر، انده اولسیزلر و اندن قیته چقریلسیزلر»، دید». (اعراف سورس 24-25 آیت)
لّاه تعالی آدم، هوا و ابلیسن جنّتدن ار یوزیگه توشیشگه امر قیلد.
جوده قدیم دورلردن باشلب، اوشه جنّت قیرده اید، قنده‌ای اید، کب سؤاللر و الرگه جوابلر غایت کوپ بولگن. بنگه تله‌ای عمر، ذکاوت، وقت و باشقه امکانییتلر زایی ایتیلگن. بوگون هم ب و مثللرده «یاقه بوغیشمن» دیگنلر خواهلگنچه تاپیلد. امّا الر ب و الهیی سیرنینگ سونگیگه اته آلمیدلر. فرزن اتسلر هم، بندن نیمه فایده؟ اگر اوشه جنّتنینگ قیرده ایکنین، انده شیتان الیه لعنه قه‌ای حالده آدم عطا بلن ماما هواگه قوتق و سالگنین عیناً بلیش مسلمانلرگه منفعتل بولگنیده، الله تعالانینگ اوز بندن آگاه ایتر یاخود ازلب تاپیشگه امر قیلر اید. الله تعالی بنده‌ای قیلمد. دیمک، ان تاپیشگه عورینیشنینگ هیچ قنده‌ای حاجت یوق. مهم، الرنینگ جنّتدن ار یوزیگه توشیشلر ایکن، الله اوز کتابیده ب و حقده ذکر قیلد. اَنه شون بلسک بولد. الر جنّتدن ار یوزیگه توشیریلگنلریده:
«بر-برینگیزگه دشمن بولگن حالینگیزده توشینگلر»، دیّه امر بولد.
یعن، آدم الیهیسّلام بلن شیتان الیه لعنه ار یوزیگه بر-برلریگه دشمن بولگن حاللریده توشدلر و قیامتگه داوور دشمن بولیب قالدلر. شیتان آدمنینگ سببیدن سجددن باش تارتیب، اللهنینگ لعنتیگه دچار بولد و قیامتگچه ان اغوا قیلیشگه عهد قیلد. انینگ طبیعت یامانلیکدنگینه عبارت. و دائما آدمگه دشمنلیک قیلد.
ادم شیتانّینگ وسوسسیگه اچیب، الله آلدیده گناهکار بولد. سونگره توبه قیلیب، اللهگه التجا ایتد. دیمک، آدمنینگ اصل طبیعتیده یخشیلیک هم، یامانلیک هم بار. یخشیلیک یولین توتسه، اللهنینگ امریگه بویسونیب، شیتاندن یوز برد. یامانلیکن اشگه سالسه، شیتانّینگ یولیدن یورد. قیامتگچه شونده‌ای بولیب قالویرد. الله الرگه شون روا کورگن:
«سیزلرگه ار یوزیده قرارگاه بار و معلوم وقتگچه فایدلنیش بار».
ولر قیامتگچه ار یوزیده یشب، اندگ بار نعمتلردن رزقلنیب توردلر. الله تعالی آدم باللرینینگ ار یوزیده استقامت قیلیب، عمر توگگچ اولیب، قیته تیریلیشلریگه اشاره‌ ایترکن:
«انده حیات کیچیرسیزلر، انده اولسیزلر و اندن قیته چقریلسیزلر، دید».
شونده‌ای بولماغ مقرّر. قیته تیریلگنلریده ار یوزیده قیلگن عمللر ایوزیگه مکافات یاخود جزا آلدلر، جنّت یاک دوزخگه داخل بولدلر.

ادمنینگ توبس قبول بولدی

لّاه تعالی آدم بالسین ار یوزیده خواهلگنچه کنینگن کورویر دیب اوز حالیگه تشلب قویگن ایمس، بلکه انگه اینگ ضرور نعمتلرن عطا ایلگن، حتّی توبه قیلیش اچون ضرور کلملرن هم اوز اورگتگن:
«بس، آدم اوز رابّیسیدن سوزلرن قبول قیلیب آلد، کییین و ذات انینگ توبسین قبول قیلد. البتّه، و توبن قبول قیلوچ و رحمل زاتدیر». (بقره سورس 37 آیت)
تفسیرچیلریمیز، الله سبحانه و و تعالی ش و پیتده آدم الیهیسّلامگه الهام آرقل معلوم سوزلرن بیرد، آدم الیهیسّلام الرن قبول قیلیب عالیب ایتد، شوندن کییین الله انینگ گناهیدن کیچد، دیب توشونتیردلر. ماما هوا هم گناه صادر ایتیلیشیده آدم آته بلن برگه بولیشیگه قرمه‌ای، ب و مقامده ذکر قیلینمگنینینگ سبب- و کیش آدم الیهیسّلامگه ایرگشگنلیگ اچون آدمنینگ ذکر بلن کفایه قیلیند.
ولمالریمیز، آدم الیهیسّلام الله تعالادن قبول قیلیب آلگن کلملر کییینراق کیلدیگن: «رابّنه زلمنه‌ا انفوسنه» دیّه باشلنوچ یالباریش کلملر اید، دیگنلر. آیتنینگ آخریده الله تعالانینگ توبن قبول قیلوچیلیک صفت:
«البتّه، و توبن قبول قیلوچ و رحمل زاتدیر»، دیب ذکر قیلینیشیدن اوشه سوزلرده توبه اوز عکسین تاپگنلیگ بلینیب توریبد.
«بز: «اندن همّنگیز توشینگ. بس، می‌ندن سیزگه هدایت کیلجک. کیم می‌نینگ هدایتیمگه ایرگشسه، الرگه خوف یوق و الر خفه هم بولمسلر»، دیدیک». (بقره 38 آیت)
یعن، الله تعالی:
«همّنگیز جنّتدن توشینگ»، دید.
ب و فرمانّینگ ینه بر تکرارلنیش، تأکید اچوندیر.
«بس، می‌ندن سیزگه هدایت کیلجک».
لّاهدن بندلریگه کیلدیگن هدایت پیغمبر و الهیی کتابلردن عبارت بولد. دیمک، الله هدایتگه یولّشین، پیغمبر و کتابلرین یوباریب توریشین اوّل باشدناق ایتیب قویگن. آدملر اشب و الهیی هدایتگه بولگن موناسبتلریگه قرب تورل مرتبلرگه بولیند.
«کیم می‌نینگ هدایتیمگه ایرگشسه، الرگه خوف یوق و الر خفه هم بولمسلر».
یعن، کیم اللهنینگ هدایتیگه-پیغمبریگه و کتابیگه ایرگشسه، الرگه کیلجکده هیچ قنده‌ای خوف-خطر یوق و الر اوّل بولیب اوتگن اشلردن خفه هم بولمیدلر.
لّاه تعالانینگ اشب و آیت کریمده:
«بس، می‌ندن سیزگه هدایت کیلجک. کیم می‌نینگ هدایتیمگه ایرگشسه، الرگه خوف یوق و الر خفه هم بولمسلر»، دیگنیده کیلجکده آدم الیهیسّلام پیغمبر بولیشلریگه اشاره‌ بار اید و درهقیقت شونداق بولد هم.
لّاهنینگ امر اله ار یوزیگه توشگنلریدن کییین آدم آته و ماما هوا کوپلب فرزندلر کوردلر. روایتلرده کیلیشیچه ماما هوا هر سفر بر اوغیل، بر قیز توغر ایدلر. اوشه پیتدگ امکانلر حسابگه عالینیب، برینچ جفتلیکدگ اوغیل قیزلر اکّینچ جفتلیکدگیلر بلن عایله قُروشلر ممکن اید. شونداق طریقه اله آدم ذات کوپییب بارد و آتلر آدم آته الرگه پیغمبر بولدلر.
ادم آتنینگ پیغمبر بولگنلریگه قرآن کریمدن و حدیث شریفدن دلیلّر بار.
لّاه تعالی «آل عمران» سورسیده ایتدیک:
«البتّه، الله آدمن، نوهن، آل ابراهیمن، آل عمرانن عالملر استیدن تنلب آلد». (33 آیت)
تاها سورسیده ایسه:
«سونگره رابّ ان تنلب آلد، بس، توبسین قبول قیلد و هدایتگه باشلد»، دیگن. (122 آیت)
یمام تیرمیزیی اب و هوریره رازییلاه و انهودن روایت قیلگن حدیث شریفده پیغمبریمیز سالّلّاه و الیه و سلّم:
«قیامت کن می‌ن آدم فرزندینّینگ سیّدیدیرمن و فخرلنیش ایمسک و، قولیمده حمد بیراغ بولدیر. هیچ بر نبیی یوقک؛ آدمّ، اندن باشقسیم، همّس می‌نینگ بیراغیم آستیده بولمسه. فخر ایمسک و، می‌ن استیدن قبر برینچ یاریلدیگن شخصدیرمن»، دیگنلر.
وشب و دلیلّر آدم آتن پیغمبر بولگنلرین کورستد. و کیشینینگ نبیی بولگنلر حقیده هیچ قنده‌ای شبهه یوق. امّا رسول بولگنلرم یاک یوقم، دیگن سؤالگه علمالریمیز یوقاریدگ دلیلّرن کیلتیریب، رسول هم بولگنلر، دیگن جوابن بیردلر.
ادم آته پیغمبر بولگنلر عنیقلیگ معلوم بولد. ش و بلن برگه آدم آتگه نسبتاً آسیی بولد، اغواگه اچد کب قرآنیی لفظلر اشلتیلگن هم معلوم. اوّل اورگنگنیمیزدیک، پیغمبرلر معصوملیگ هم حق.
ادم آته نامل بر پیغمبرنینگ هم معصوم بولیش و هم آسیی بولیب گناه اش قیلیشن قنداق توشونیلد؟
ب و سؤالگه علمالریمیز بر نیچه تاماندن جواب بیرگنلر؛
1-آدم الیهیسّلام درخت می‌وسین اللهنینگ امریگه آسیی بولیش اچون قصد قیلیب ایمس، امرن ایسدن چقریب قوییب اگنلر. ایسدن چقریش معناس قرآن کریمده هم ذکر قیلینگن.
2-آدم الیهیسّلام ب و اشن پیغمبر بولیشلریدن آلدین قیلگنلر. پیغمبر بولیشدن آلدین بولگن بنداق اشلر پیغمبرلیک عصمتیگه ضرر اتکزمید.
ادم آته اوز فرزندلریگه پیغمبرلیک قیلیب یوردلر. البتّه، و کیش الرن توغر یولگه باشلب تورگنلر. امّا انسانچیلیک بعز وقتلرده اتباعلرده تعلیماتلردن ازاقلشیش عاقبتیده بعز نالاییق اشلر صادر بولیب توریش هم بار.
نه شونداق اشلردن بر آدم آتنینگ فرزندلریدن هم صادر بولگن. بن عبرت اچون قرآن کریم به تفصیل بیان قیلگن. اوشه حادثه آدم آتنینگ اکّ اوغل قصّسیدیر. قصّده مذکور اکّ شخص آدمنینگ اوغیلّر ایکنلیگین تأکیدلشدن باشقه آدم آتنینگ علاقلر یوق. شونداق بولسه هم ب و قصّه دائما آدم الیهیسّلام قصّلریگه علاوه قیلیب کیلتیریلد. بز هم اَنه ش و عنعنه‌گه عمل قیلیب اوشه قصّسین کیلتیرمیز

ادمنینگ اکّ اوغل قصّسی

لّاه تعالی ب و قصّن مائده سورسیده قوییدگیچه بیان قیلد:
«الرگه آدمنینگ اکّ اوغل خبرین حق اله تلاوت قیلیب بیر. اکّاولر قربانلیک قیلگنلریده، برلریدن قبول قیلیند، باشقسیدن قبول قیلینمد. و: «البتّه، می‌ن سین اولدیرجکمن»، دید. بریس: «البتّه، الله تقوادارلردنگینه قبول قیلدیر.
گر سین می‌ن اولدیریش اچون قول کوترسنگ، می‌ن سین اولدیریش اچون قول کوترمسمن. می‌ن، البتّه، عالملرنینگ رابّ-اللهدن قورقمن.
مین، البتّه، می‌نینگ هم گناهیمن، اوزینگنینگ هم گناهینگن عالیب کیتیشینگن، ش و سببدن دوزخ اهلیدن بولیشینگن خواهلیمن. اَنه اوشه ظالملرنینگ جزاسیدیر»، دید. (27-29 آیتلر)
اسک تفسیرلرده آدمنینگ ب و اکّ اوغل کیملر ایکنلیگ، نیمه اچون قربانلیک قیلیشگن، بتّسیدن قربانلیک قبول بولمگنلیگینینگ سبب و باشقه تفصیلاتلر ازوندن-ازاق بیان قیلیند. حتّی باشقه دینلرنینگ کتابلریدن هم معلوماتلر کیلتیریلد. احتمال، اوشه استاذ مفسّرلر یشگن زمان تقاضاس ش و بولگندیر. احتمال، الر یشگن مدنیی و معریفیی محیط شون تقزا قیلگندیر.
مّا، اسلین آلگنده، قرآن کریم هدایت کتاب، انده کیلتیریلدیگن قصّلر هم کیشیلرن هدایت قیلیش اشیگه حصّه ‌قوشد. ب و اشده ایسه، شخصلرنینگ اسم، واقعه بولیب اوتگن جاینینگ نام، ار میدان کب چیگره و رقملرگه باغلیق معلوماتلر انچه اهمیتسیز. آخرگ پیتده اوتکزیلگن علمیی تیکشیریشلر، خصوصاً، قرآن کریمن باشقه سماویی کتابلر بلن سالیشتیریب کوریشلر هم اشب و فکرن تصدیقلب چقد. شونینگ اچون زمانویی تفسیرچیلریمیز، مذکور قوشیمچه معلوماتلرگه بیریلیب کیتمسدن، اساسیی اعتبارن قرآن کریم ذکر ایتگن حادثلرنینگ ماهیتیگه قرتیشن مسلهت بیردلر.
هقیقتده هم اشب و قصّده ذکر قیلینگن
«آدمنینگ اکّ اوغل»نینگ اسملرین بلیشدن هدایت یولیده بر فایده بولسه، اللهنینگ اوز ایتیب قویر اید. شونینگدیک، قربانلیک قیلیشنینگ سببین و نیمه اچون بتّسینینگ قربانلیگ قبول بولمه‌ای قالیشینینگ بایسین بلیش اهمیتل بولگنیده، اللهنینگ اوز ذکر قیلگن بولرد.
لّاه تعالی پیغمبریمیزگه سالّلّاه و الیه و سلّم خطاباً، اشب و قصّن کیشیلرگه تلاوت قیلیب بیریشن امر قیلماقده.
ادمنینگ اکّ اوغل بار ایکن، الر قربانلیک قیلیشیبد. برلرینینگ قربانلیگ قبول بولیبد. اکّینچیلرینینگ قربانلیگ قبول بولمپت. شونده قربانلیگ قبول قیلینمگن اوغیل قربانلیگ قبول قیلینگنگه حسد قیلیب، کوره آلمسدن، می‌ن سین، البتّه، اولدیرمن، دیبد.
ینسان قلبیگه حسد کرگنده شونده‌ای بولد. قربانلیگ قبول بولمگن انینگ یخش کیش ایمسلیگیگه دلالت اید. قربانلیگ قبول بولگن ایسه، اکّینچ اوغیلنینگ یخش انسانلیگ اچون اید. یخش آدم دائما یخش بولد. حتّی قییین و شدّتل پیتلرده هم، حیات خوف آستیده تورگنده هم، یخشیلیگیچه قالد. و اوزیگه تجاوز قیلیب تورگن شخصگه قرب، خاطرجملیک بلن:
«البتّه، الله تقوادارلردنگینه قبول قیلد»، دیدی
ینسانّینگ یخش عمللرینینگ، جملدن قربانلیگینینگ الله تعالی حضوریده قبول بولیش، عمل ایگسینینگ تقوادار ایکنین انگلتد. ب و بلن و اوزیگه سوء قصد قیلیب تورگن دشمنن هم تقوادار بولیشگه دعوت ایتد. کییین ایسه، ینده خاطرجملیک بلن، برادرینینگ شرّین کیسیش اچون:
«اگر سین می‌ن اولدیریش اچون قول کوترسنگ، می‌ن سین اولدیریش اچون قول کوترمیمن»، دید.
هقیقیی تقوادار، اللهدن قورقّن انسانّینگ گپ شونداق بولد. و ش و بلن یامانلیکنینگ آلدین عالیشگه، حسدچینینگ حسد آلاوین ساووتیشگه حرکت قیلماقده.
«می‌ن، البتّه، عالملرنینگ رابّ اللهدن قورقمن»، دید.
یعن، می‌نینگ توتگن ب و یولیم سیندن یاک اولیمدن قورقّنیمدن ایمس، بلکه باشقه بر انسانّ اولدیریش گناه بولگن اچون، اللهنینگ آلدیده گناهکار بولیب قالیشیمدن قورقّنیمدن شونده‌ای قیلماقدمن، دید.
بوندن کییین ایسه، برادرین ب و اشدن قیتریش مقصدیده عاقبت نیمه بولیشین هم ایسلتیب قوید:
«می‌ن، البتّه، می‌نینگ هم گناهیمن، اوزینگنینگ هم گناهینگن عالیب کیتیشینگن، ش و سببدن دوزخ اهلیدن بولیشینگن خواهلیمن. اَنه اوشه ظالملرنینگ جزاسیدیر»، دید».
یعن، اگر سین اللهدن قورقمه‌ای می‌ن اولدیردیگن بولسنگ، می‌ن اولدیرگنینگ گناهین هم آلسن و آلدینگ قربانلیگینگنینگ قبول بولمگن گناهین هم آلسن. گناه استیگه گناه قیلگن بولسن. عاقبتده سینگه بیریلدیگن جزا هم آرتد و دوزخگه توشسن، دید.
مّا یامانلیکّه یورگن شخصگه ب و گپلر تأثیر قیلمد.
«نفس انگه برادرین اولدیریشن یخش کورستد. بس، ان اولدیرد. ش و سببدن زیانکارلردن بولد». (مائده سورس 30 آیت)
هوای نفسینینگ گپیگه یورسه، شونقه بولد. انگه هر قنده‌ای نصیحت-ایسلتملر کار قیلمید. هلیگ برادرگه هم شونچه نصیحت-ایسلتملر فایده بیرمد.
«نفس انگه برادرین اولدیریشن یخش کورستد».
وّل ایتگنیمیزدیک، ب و آدم نفسینینگ امریگه قرش چقه آلمد.
«بس، ان اولدیرد. ش و سببدن زیانکارلردن بولد».
و ب و دنیاده هم ش و اش توفیل زیان کورد. چون که برادر انگه یاردم بیرر اید. ان توغر یولگه چقیریب، نصیحتلر قیلر اید. ایند و اولد، نصیحت قیلوچ، یخشیلیک قیلوچ و یاردم بیروچ آدم یوق بولد. آخرتده ایسه، اشب و جنایت توفیل، یعن، برادرین اولدیرگن اچون دوزخگه توشد.
لّاه تعالی قاتلگه جنایتیدن کییینگینه انینگ عاجزلیگین کورستیب، حسرت درسین بیرد:
«الله ار یوزیده کیزیب یورگن قرغن انگه برادرینینگ اولیگین قنده‌ای کومیشین کورستیش اچون یوبارد. و: «شوریم قرصین! منه ش و قرغچلیک بولیب، برادریم اولیگین کومه آلمدیم-ا؟!» دید. بس، و ندامت قیلوچیلردن بولد». (مائده سورس 31 آیت)
ایت کریمنینگ سیاقیدن کورینیب توریبدیک، قاتل برادرین اولدیریب قویگندن کییین نیمه قیلرین بلمه‌ای قالگن. اولیکن کومیش کیرکلیگ خیالیگه کیلمگن. چون که اوّل اولیک بولمگن. ب و ار یوزیدگ برینچ اولیک اید. شونینگ اچون هم نیمه قیلیشن بلمه‌ای، هیران بولیب قالگن. روایتلرده کیلیشیچه، ش و پیتده الله انگه اولیکن کومیشن اورگتیش اچون اکّ قرغن یوبارگن. الر قاتلنینگ آلدیده عوروشیب، بر اکّینچیسین اولدیرگن. سونگره قاتل قرغه اولگن قرغن ارن کولب کومگن. ب و حالن آیتده قیسقه قیلیب:
«الله ار یوزیده کیزیب یورگن قرغن انگه برادرینینگ اولیگین قنده‌ای کومیشین کورستیش اچون یوبارد»، دیید.
قرغه قرغنینگ اولیگین کومگنین کورگن قاتل اوزیدن نفرت قیلد و:
«شوریم قُریسین! منه ش و قرغچلیک بولیب، برادریمنینگ اولیگین کومه آلمدیم-ا؟!» دید.
وزیچه غرورگه کیتیب، حسد قیلیب، بی‌گناه برادرین اولدیریشگچه اتیب بارگن نابکار، وقت کیلیب بر قرغچلیک بوله آلمه‌ای قالد.
«بس، و ندامت قیلوچیلردن بولد».
ب و قصّدن برچه عبرت عالیش لازم.
تریخچیلر قاتل اوغیلنینگ اسم قابل، مقتولنینگ اسم هابیل بولگنین، آردگ نیزا خاتین تلشیش عاقبتیده چققنین ایتدلر.

ادم الیهیسّلامنینگ وفاتلری

قورعان کریمده آدم آتنینگ وفاتلر حقیده گپ یوق. ب و حقده تریخچیلر اوز مولاهزه و علمیی ازلنیشرینینگ نتیجلرین قوییدگیچه بیان قیلدلر.
ادم آته منگ ییل یشب، سونگره وفات ایتدلر. و کیش اوزلر جنّتدن برینچ توشگن ارلر، هندیستاندگ تاغ یقینیگه دفن قیلیندلر.
باشقه بر گپلرگه قرگنده مکّة مکرّمدگ اب و قوبیس تاغیگه دفن قیلینگنلر. و کیشین یوویش، کفنلش، جنازلرین اوقیش، قبرلرین قزیش و دفن قیلیش اشلرین فرشتلر عملگه آشیرگنلر.

Рекламный блок-3

حقیمیزده

Яна маълумот

2015-03-12_11-01-45_201626

سیپکیلن یوقاتیش-نقابلر

سیپکیل برینچ مرته باله 5-6 یاشلیک پیتیدیاق کوریند. کتّه بولگن سر سیپکیلّر سان کمیه بارد. …